Zakres sieci rośnie razem z liczbą urządzeń i lokalizacji - duża firma

W dużej organizacji sieć jest jednym z kluczowych elementów infrastruktury przedsiębiorstwa. Łączy użytkowników, centra danych, serwery, systemy biznesowe, środowiska chmurowe, urządzenia mobilne, zakłady produkcyjne oraz rozproszone lokalizacje.

Na tym poziomie jej zakresu nie można już określać wyłącznie liczbą switchy, komputerów czy punktów dostępowych Wi-Fi. Znacznie ważniejsza staje się liczba usług, lokalizacji oraz zależności komunikacyjnych występujących pomiędzy wszystkimi elementami środowiska IT.

Duża sieć jest więc rozbudowanym ekosystemem, w którym tysiące urządzeń muszą nie tylko działać, ale również komunikować się ze sobą według określonych zasad, zachowując odpowiednią wydajność, bezpieczeństwo i dostępność.

Tysiące urządzeń oznaczają znacznie większy zakres sieci

W dużym przedsiębiorstwie liczba urządzeń może być wielokrotnie większa od liczby zatrudnionych pracowników. Każdy użytkownik może korzystać jednocześnie z laptopa, telefonu służbowego, urządzeń komunikacyjnych czy systemów konferencyjnych. Do tego dochodzą drukarki, terminale, kamery IP, urządzenia kontroli dostępu, systemy automatyki, urządzenia IoT oraz infrastruktura wykorzystywana w magazynach i zakładach produkcyjnych.

Osobną grupę stanowią serwery, systemy pamięci masowej, urządzenia bezpieczeństwa oraz cała infrastruktura odpowiedzialna za działanie samej sieci.

W efekcie przedsiębiorstwo zatrudniające kilka tysięcy osób może posiadać dziesiątki tysięcy aktywnych urządzeń. Każde z nich posiada określoną lokalizację, adresację, funkcję i poziom dostępu do zasobów firmy.

Samo podłączenie tych urządzeń do sieci nie jest jeszcze największym wyzwaniem. Znacznie trudniejsze jest utrzymanie pełnej kontroli nad tym, gdzie się znajdują, za co odpowiadają i z jakimi systemami powinny mieć możliwość komunikacji.

Infrastruktura sieciowa staje się osobnym środowiskiem

Wraz ze wzrostem liczby urządzeń końcowych rośnie również liczba urządzeń potrzebnych do ich obsługi. W dużej organizacji mogą działać setki lub tysiące switchy, setki punktów dostępowych Wi-Fi, routery WAN, firewalle, koncentratory VPN, systemy równoważenia ruchu czy urządzenia odpowiedzialne za połączenia między centrami danych i chmurą.

Do tego dochodzą systemy wspierające funkcjonowanie całego środowiska, takie jak DNS, DHCP, IPAM, kontrola dostępu do sieci czy platformy centralnego zarządzania.

Przy takiej skali każde urządzenie musi posiadać właściwą konfigurację i wersję oprogramowania, a jego działanie powinno być monitorowane. Nawet niewielkie niespójności powielone na setkach urządzeń mogą prowadzić do poważnych problemów operacyjnych.

Ręczne zarządzanie każdym elementem osobno przestaje być możliwe. Sieć musi być traktowana jak jednolite środowisko zarządzane centralnie i według określonych standardów.

Liczba zależności rośnie szybciej niż liczba urządzeń

Jedną z największych różnic pomiędzy małą a dużą siecią jest liczba powiązań występujących pomiędzy jej elementami.

Serwer aplikacyjny nie działa w oderwaniu od reszty środowiska. Może korzystać z bazy danych, systemu uwierzytelniania, usług DNS, monitoringu, systemu kopii zapasowych oraz połączeń z zewnętrznymi interfejsami API.

Użytkownik uruchamiający jedną aplikację może więc w rzeczywistości inicjować komunikację pomiędzy wieloma niezależnymi systemami.

Im więcej usług działa w przedsiębiorstwie, tym większa liczba takich zależności. Z tego powodu zakresu sieci nie można już analizować wyłącznie poprzez fizyczne połączenia pomiędzy urządzeniami. Trzeba uwzględniać także przepływy danych oraz zależności aplikacyjne.

Awaria pojedynczego elementu może bowiem wpłynąć na wiele usług jednocześnie.

Serwery nie kończą się na fizycznej serwerowni

W dużej organizacji pojęcie serwera coraz rzadziej oznacza pojedyncze fizyczne urządzenie znajdujące się w lokalnej serwerowni. Środowisko może obejmować serwery fizyczne, maszyny wirtualne, klastry, kontenery, platformy Kubernetes oraz zasoby działające w prywatnej i publicznej chmurze.

Część systemów może działać lokalnie, inne w centrach danych przedsiębiorstwa, a kolejne u zewnętrznych dostawców.

Sieć musi zapewnić komunikację pomiędzy wszystkimi tymi środowiskami. W niektórych przypadkach będzie to zwykłe połączenie z Internetem, w innych dedykowane połączenie z dostawcą chmurowym albo prywatna komunikacja pomiędzy centrami danych.

Oznacza to, że fizyczne granice biura czy serwerowni przestają wyznaczać granice sieci przedsiębiorstwa.

Usługi są równie ważne jak urządzenia

W dużej organizacji infrastruktura IT jest budowana przede wszystkim po to, aby zapewnić dostępność usług biznesowych. Firma może wykorzystywać systemy ERP i CRM, rozwiązania finansowe, platformy HR, systemy produkcyjne i logistyczne, hurtownie danych, narzędzia Business Intelligence, aplikacje własne oraz dziesiątki lub setki rozwiązań dostarczanych w modelu SaaS.

Każda taka usługa generuje określone wymagania wobec sieci.

Jedna aplikacja może wymagać wysokiej przepustowości, inna bardzo niskich opóźnień, a kolejna stałego połączenia z systemem znajdującym się w zewnętrznym centrum danych. Dodatkowo dostęp do poszczególnych systemów musi być kontrolowany w zależności od roli użytkownika, urządzenia oraz miejsca, z którego następuje połączenie.

W dużej firmie zarządzanie siecią zaczyna być więc bezpośrednio powiązane z architekturą aplikacji i procesów biznesowych.

Każda kolejna lokalizacja rozszerza całą infrastrukturę

Duże przedsiębiorstwa często funkcjonują w dziesiątkach lub setkach lokalizacji. Mogą to być biura, sklepy, magazyny, centra logistyczne, zakłady produkcyjne, punkty obsługi klienta oraz centra danych.

Każde takie miejsce posiada własną infrastrukturę LAN i Wi-Fi, dostęp do Internetu, urządzenia bezpieczeństwa oraz urządzenia końcowe. Jednocześnie wszystkie lokalizacje muszą pozostawać częścią jednej organizacji i korzystać ze wspólnych systemów.

Powstaje rozbudowana sieć WAN, której zadaniem jest zapewnienie bezpiecznej i stabilnej komunikacji pomiędzy oddziałami, centrami danych oraz usługami chmurowymi.

W zależności od potrzeb mogą być wykorzystywane tunele VPN, rozwiązania SD-WAN, dedykowane łącza operatorskie oraz połączenia realizowane przez wielu niezależnych dostawców.

Otwarcie nowej lokalizacji nie oznacza więc wyłącznie instalacji kilku switchy i access pointów. Dochodzą nowe łącza, reguły bezpieczeństwa, monitoring, konfiguracje oraz kolejne zależności pomiędzy systemami.

Redundancja zwiększa niezawodność, ale również zakres sieci

W dużym przedsiębiorstwie wiele elementów infrastruktury nie może posiadać pojedynczego punktu awarii. Jeżeli działalność organizacji zależy od sieci, awaria jednego urządzenia nie powinna powodować zatrzymania całego oddziału czy centrum danych.

Dlatego stosuje się redundancję.

W praktyce zamiast pojedynczego firewalla może działać klaster, zamiast jednego switcha dystrybucyjnego dwa współpracujące urządzenia, a lokalizacja może korzystać jednocześnie z kilku niezależnych łączy internetowych.

Zwiększa to dostępność środowiska, ale jednocześnie powoduje dalszy wzrost liczby elementów, które trzeba konfigurować, aktualizować, monitorować i testować.

Redundancja tworzy również dodatkowe scenariusze działania. Administrator musi wiedzieć nie tylko, jak infrastruktura działa w normalnych warunkach, ale także co wydarzy się po awarii urządzenia, łącza czy całego centrum danych.

Bezpieczeństwo musi skalować się razem z infrastrukturą

Im więcej urządzeń korzysta z sieci, tym większa staje się powierzchnia potencjalnego ataku. W dużym środowisku nie można więc przyjąć założenia, że każde urządzenie znajdujące się wewnątrz organizacji jest automatycznie zaufane.

Sieć musi być odpowiednio podzielona, a dostęp pomiędzy jej częściami kontrolowany.

Komputer użytkownika powinien mieć dostęp tylko do tych usług, które są potrzebne do wykonywania pracy. Kamera monitoringu nie powinna komunikować się z systemami finansowymi, a urządzenie IoT nie powinno uzyskiwać swobodnego dostępu do serwerów przedsiębiorstwa.

Dlatego wraz ze wzrostem infrastruktury coraz większą rolę odgrywają segmentacja, mikrosegmentacja, kontrola dostępu, systemy NAC, IDS/IPS oraz rozwiązania wykorzystujące założenia Zero Trust.

Z punktu widzenia zakresu sieci oznacza to pojawienie się kolejnej warstwy. Administrator zarządza już nie tylko urządzeniami i połączeniami, ale również tysiącami zasad określających dozwoloną komunikację.

Monitoring musi dawać obraz całego środowiska

Przy tysiącach urządzeń oczekiwanie na zgłoszenie użytkownika nie może być podstawowym sposobem wykrywania awarii.

Duża organizacja potrzebuje centralnego monitoringu, który pozwala obserwować dostępność urządzeń, przepustowość połączeń, opóźnienia, błędy interfejsów, wykorzystanie łączy WAN, jakość sieci Wi-Fi oraz dostępność kluczowych systemów.

Znaczenie monitoringu nie ogranicza się przy tym wyłącznie do reagowania na awarie.

Analiza długoterminowych danych pozwala zauważyć, że określone łącze stopniowo zbliża się do granicy swojej przepustowości, liczba klientów przypadających na access point stale rośnie albo konkretny segment infrastruktury wymaga rozbudowy.

Monitoring zaczyna więc wspierać nie tylko utrzymanie, ale również planowanie dalszego rozwoju sieci.

Przy dużej skali automatyzacja staje się koniecznością

Zmiana konfiguracji na kilku urządzeniach może zostać wykonana ręcznie. Jeżeli identyczną zmianę trzeba zastosować na kilkuset switchach, routerach lub firewallach, ręczne podejście przestaje być efektywne i zwiększa ryzyko wystąpienia błędu.

W dużej sieci coraz większego znaczenia nabiera więc automatyzacja.

Centralne systemy zarządzania, szablony konfiguracji, API oraz rozwiązania Infrastructure as Code pozwalają wdrażać zmiany w sposób powtarzalny i kontrolowany.

Automatyzacja umożliwia również utrzymanie jednolitych standardów pomiędzy różnymi lokalizacjami. Nowy oddział może być konfigurowany na podstawie wcześniej przygotowanego schematu zamiast tworzenia każdej konfiguracji od podstaw.

Przy dużej liczbie urządzeń nie jest to już tylko sposób na oszczędność czasu. Staje się jednym z warunków utrzymania spójności całego środowiska.

Dokumentacja staje się częścią infrastruktury

Im większa sieć, tym trudniej polegać na wiedzy pojedynczych administratorów. Przy setkach lokalizacji i tysiącach urządzeń nikt nie jest w stanie pamiętać wszystkich połączeń, adresów, VLAN-ów, zależności aplikacyjnych czy konfiguracji.

Dlatego dokumentacja powinna być traktowana jako integralna część infrastruktury.

Aktualna topologia sieci, informacje o adresacji, połączeniach WAN, lokalizacji urządzeń, regułach dostępu i zależnościach pomiędzy systemami znacząco ułatwiają analizę awarii i planowanie zmian.

Brak dokumentacji przy dużej skali może być równie poważnym problemem jak brak odpowiedniego monitoringu.

Zakres sieci rośnie w wielu wymiarach jednocześnie

W dużej organizacji liczba urządzeń jest tylko jednym z parametrów określających skalę infrastruktury. Równie istotna jest liczba użytkowników, serwerów, maszyn wirtualnych, systemów biznesowych, usług chmurowych, segmentów sieci, reguł bezpieczeństwa oraz lokalizacji.

Do tego dochodzą połączenia pomiędzy tymi elementami.

Każdy nowy system może wymagać komunikacji z kilkoma innymi usługami. Każda nowa lokalizacja generuje kolejne urządzenia i połączenia. Każdy mechanizm redundancji zwiększa liczbę elementów, a każda dodatkowa warstwa bezpieczeństwa oznacza kolejne zasady, które należy utrzymywać.

Z tego względu wzrost sieci należy rozumieć jako rozwój całego ekosystemu IT, a nie wyłącznie powiększanie liczby urządzeń.

Skalowalna sieć musi być przygotowana na dalszy rozwój

Duża organizacja nie może przebudowywać całej infrastruktury za każdym razem, gdy powstaje nowy oddział, wdrażana jest kolejna aplikacja albo zwiększa się liczba pracowników.

Architektura musi być przygotowana na wzrost.

Wymaga to spójnej standaryzacji, segmentacji, centralnego zarządzania, automatyzacji, redundancji, monitoringu i aktualnej dokumentacji.

Im większa liczba urządzeń, usług, serwerów i lokalizacji, tym większy staje się zakres sieci oraz liczba zależności, które należy kontrolować.

Dobrze zaprojektowana infrastruktura nie powinna jedynie obsługiwać aktualnej działalności przedsiębiorstwa. Powinna umożliwiać dalszy rozwój organizacji bez sytuacji, w której każdy nowy system lub oddział powoduje nieproporcjonalny wzrost złożoności, kosztów i ryzyka.